Asan' ny Apôstôly

(tonga teto avy amin'ny Asan'ny Apostoly)

Ny Asan' ny Apôstôly dia boky fahadimy ao amin' ny Testamenta Vaovao, izay mitantara ny fiainan' ny fiangonana kristiana tany am-piandohana. Tohin' ny Filazantsara araka an' i Lioka ity boky ity. Mitantara ny fanatanterahan' ny Apôstôly ny iraka nampanaovin' i Jesoa (na Jesosy) azy ireo hitory ny Vaovao Mahafaly ao amin' ny Jiosy (na Jody) sy amin' ny firenena jentilisa na jentily (Asa 1:8) ho lasa zanak' Andriamanitra io boky io. Mitantara koa ny fifandirana nisy teo amin' ny Jiosy tsy kristiana sy ny Kristiana ny amin' i Jesoa ny Asan' ny Apôstôly (Asa 4:1-31; 7:1-59). Araka ity boky ity dia ny Fanahin' Andriamanitra no hitarika azy ireo hitory ny Vaovao Mahafalin' i Jesoa amin' ny firenena rehetra. I Paoly, izay tsy anisan' ny Apôstôly roa ambin' ny folo, no tantaraina ao amin' ny Asan' ny Apôstôly fa nafana fo indrindra tamin' ny fitoriana ny Vaovao Mahafaly taorian' ny niovany fo avy amin' ny fivavahana jiosy ho amin' ny fanarahana an' i Kristy. Misy toko 28 ity boky ity. Teo anelanelan' ny taona 60 sy 100 taor. J.K. no nanoratana azy tamin' ny teny grika tao Rôma.

Anaran' ny boky hanova

Πράξεις των Αποστόλων / Prakseis tôn Apostolôn ny anaran' ny Asan' ny Apôstôly amin' ny teny grika, fa Actus Apostolorum kosa amin' ny teny latina

Ny fanoratana ny boky hanova

Teo anelanelan' ny taona 60 sy 100 no nanoratana ny Asan' ny Apôstôly. Eo anelanelan' ny filazantsara (na evanjely) sy ny epistily no misy azy. Ny nanoratra ny Filazantsara araka an' i Lioka ihany no nanoratra ny Asan' ny Apôstôly, izany hoe i Lioka. Olona atao hoe Teôfilo no nanoratabn' i Lioka ity asasoratra ity.

Fizaràn' ny boky hanova

 
Fiakaran' i Jesoa any an-danitra, sary nataon' i John Singleton Copley, taona 1775.

Azo zaraina fatra ny Asan' ny Apôstôly:

Ny Fiangonana voalohany tao Jerosalema (1:1–8:3) hanova

  • Ny fiangonana tao Jerosalema sy ny Kristiana voalohany (1:13–5:42)
  • Ny fanenjehan' i Saoly ny Kristiana (6:1–8:3)

Fitoriana ny vaovao mahafaly tao Jodea sy Samaria (8:4–12:25) hanova

  • Fitoriana ny vaovao mahafaly tao Samaria (8:4-40)
  • Ny fiovam-pon' i Saoly (9:1-31)
  • Ny asa fitoriana nataon' i Petera na Piera (9:32–11:18)
  • Ny fiangonana tao Antiôkia (na Antiôka) sy ny fanenjehana an' i Paoly (11:19 –12:25)

Fitorian' i Paoly ny Vaovao mahafaly ivelan' i Palestina (13:1–20:16) hanova

  • Dian' i Paoly voalohany hitory ny Vaovao Mahafaly (13:1–14:28)
  • Kônsily tao Jerosalema (15.1-35)
  • Dian' i Paoly faharoa hitory ny Vaovao Mahafaly (15:36–18:22)
  • Dian' i Paoly fahatelo hitory ny Vaovao Mahafaly (18:23–20:16)

Fanenjehana sy fampijaliana nahazo an' i Paoly (21:1–28:31) hanova

  • Fisamborana an' i Paoly tao Jerosalema (21:1–23:22)
  • Nentina tany Kaisarea na Kaisaria i Paoly (23:23–26:38)
  • Nentina tany Rôma i Paoly (27:1–28:31)

Jereo koa hanova