Hanokatra ny renilisitra
Ireo maritira mandà ny hanao sorona amin'ny andriamanitry ny Grika, sary nataon'i Julius Schnorr von Karolsfeld, taona 1860

Ny Boky voalohan'ny Makabeo dia boky ao amin'ny Baiboly jiosy amin'ny teny grika atao hoe Septoaginta na Septanta. Io boky io dia mitantara ny zavatra nataon'ny fianakaviana Hasmôneana nandritra ny tolona nataon'ireo Jiosy ho an'ny fahaleovantenany teo anelanelan'ny taona 175 sy 135 tal. J.K. Tsy hita ao amin'ny Baiboly jiosy amin'ny fiteny hebreo ny Boky voalohan'ny Makabeo. Boky deoterôkanônika izy ao amin'ny Baiboly katôlika sy ny Baiboly ôrtôdôksa fa apôkrifa kosa ho an'ny Prôtestanta.

Fanoratana ny bokyHanova

Asa soratry ny mpanindrahindra tanindrazana ny Boky voalohan'ny Makabeo izay nosoratan'olon-tsy fantatra nafana fo tamin'ny fanohanana ny fianakavia-mpanjaka hasmôneana. Nifototra tamin'ny tahirin-kevitra ofisialy ny fitantarany. Manodidina ny taona 100 tal. J.K. no nanoratana ilay boky, taorian'ny nahafatesan'i Simôna sy talohan'ny nidiran'i Pompeio an-tsehatra tao Jerosalema tamin'ny taona 63 tal. J.K., satria miseho ho mankasitraka an'i Rôma ny mpanoratra[1]. Dikan-teny grika avy amin'ny soratra hebreo no endrik'io boky io voatahiry, angamba ny Horonan-tsoratry ny Hasmôneana izany, izay lazain'i Flavio Josefa fa fivakina tamin'ny vanimpotoan'ny Tempoly Faharoa.

Votoatin'ny bokyHanova

Mitantara ny fikomian'ny Makabeo hatramin'ny fanombohan'izany fikomiana izany tao Jodea hanoherana ireo mpanjaka seleokida ka hatramin'ny nanjakan'i Joany Hirkàno I ilay boky. Tantara niseho nandritra ny 40 taona izany.

Ny mpanoratra dia nandray ireo lohahevitra hita ao amin'ny tantaran'ny Jody (na Jiosy) tany aloha, indrindra ny ao amin'ny Bokin'ny Deoterônômy (na Deoteronomia) ny amin'ny fitandremana ny Lalàna. Ny Lalàna no zava-dehibe indrindra amin'ny zavatra rehetra ka izany no nampisy ny tsy fifanarahana eo amin'ny mpitandrina ny Lalàna sy ireo manohitra izany. Amin'ny mpanoratra dia voninahitra lehibe ny maty amin'ny ady mitam-piadiana entina hiarovana ny Lalàna, ary ny fanompoana ny tanindrazana dia fanompoana an'Andriamanitra.

Jereo koa:Hanova

LoharanoHanova

  1. Édouard Will, Histoire politique du monde hellénistique, 323-30 av. J.-C., Éditions du Seuil, 2003 (1re éd. 1966-1967) (ISBN 978-2020603874), p. 326