Hanokatra ny renilisitra
Ny Papa Pio IX (1792–1878)

Ny tsy fetezan-dison'ny Papa dia foto-pampianarana na tenim-pinoan'ny Fiangonana katolika romana izay milaza fa eo am-panatanterahana ny fahefany dia tsy mety ho diso ny Papa raha manao fanambaràna noho ny fananany fahefana apostolika fara-tampony momba ny finoana sy ny fitodran-tena sy noho ny fanampian'Andriamanitra izay miaro azy amin'ny mety ho fahadisoana. Notoherin'ny Protestanta izany sady niteraka fisarahan'ny Fiangonana katolika tranainy tamin'ny Fiangonana katolika romana.

Votoatiny

Fanambaràna ny tsy fetezan-dison'ny PapaHanova

Famaritana ny tsy fetezan-dison'ny PapaHanova

Araka ny famaritana nankatoavina sy navoakan'ny Konsily Vatikàna I tamin'ny taona 1870, tamin'ny andron'ny Papa Pio IX, dia azo lazaina ho manome fampianarana tsy mety diso ny Papa:

  • raha miteny "avy eo amin'ny fiketrahana" (latina: ex cathedra), izany hoe amin'ny maha mpiandry ondry sy maha mpampianatra azy ary ny fananany fahefana apostolika fara-tampony;
  • raha miteny izy ka manana tanjona hampihatra izany amin'ny Fiangonana manontolo;
  • raha zavatra momba ny finoana na ny fitondran-tena ampianarina amin'ny maha isan'ny fanambaràna'Andriamanitra nampitaina hatramin’ny andron'ny Apostoly ny zavatra faritany.

Tsy heverina ho tsy mety diso ny Papa raha manambara ny heviny manokana.

Fanamarinana ny tsy fetezan-dison'ny PapaHanova

Lazain'ny mpobma ilay fampianarana fa ny tsy fetezan-dison'ny Papa dia efa hita taratra tao amin'ny fampianaran'ireo Rain'ny Fiangonana. Fahasoavana na fanomezan'Andriamanitra, izay loharano tokana nipoiran'ny tsy fetezan-diso, voamarina ao amin'ny Baiboly sy ny teolojia. Isan'ireo andalan-tSoratra Masina anohanany hevitra ny lahateny fanaovam-beloma ao amin'ny Evanjelin'ny Masindahy Joany, indrindra ny fampanantenany ny Fanahin'ny fahamarinana (Joa. 14.17; 15.26; 16.13). Ny tsy fetezan-diso dia tsy afaka miasa raha tsy ny momba ny foto-pampianarana miorina amin'ny Soratra Masina sy ny lovansofina (na lovampinoana) tranain'ny Fiangonana, izay tsy azon'iza na iza toherina; noho izany dia tsy azo ambara ho tsy mety diso ireo foto-pampianarana vaovao taty aoriana.

Ny fiangonana nandà ny tsy fetezan-dison'ny PapaHanova

Ny Fanavaozam-piangonana protestantaHanova

Notoherin'ny Protestanta izany fampianarana izany satria amin'izy ireo dia Andriamanitra irery ihany no tsy mety diso.

Ny Fiangonana katolika tranainyHanova

Nisy mpino katolika maro, dia ny tany Alemaina sy Soisa sy Holanda sy tany hafa koa, izay nanda ny fanapahan-kevitry ny Konsily Vatikàna I, indrindra ny amin'ny tsy fetezan-dison'ny Papa. Ny arsevekan'i Utrecht (i Loos) dia nanohitra izany. Nivoaka ny tenim-panorenana ilay fiangonana vaovao, dia ny Fanambaràna tao Utrech tamin'ny taona 1889.

Fampiharana ilay tenim-pinoanaHanova

Hatramin'ny taonjato faha-19 dia fanambaràna roa nampiharana ny tsy fetezan-dison'ny Papa no nivoaka tao amin'ny Fiangonana katolika romana:

  • ny tenim-pinoana momba ny tsy fanananan'i Maria ota nolovana, izay nambaran'ny Papa Pio IX tamin'ny taona 1854;
  • ny famaritana ny Fampakarana ny Virjiny tany an-danitra tamin'ny taona 1950, izay nataon'ny Papa Pio XII.