Fiainan-tsi-hita

(tonga teto avy amin'ny Helo)

Ny fiainan-tsi-hita na fitoeran' ny maty dia toerana misy ny olona na ny zava-manana aina hafa aorian' ny fahafatesanan araka ny finoana sy ny fivavahana maro. Amin' ny heviny mifintina dia toerana anasaziana mandrakizay ny olona voaozona ny fiainan-tsi-hita (ka atao hoe helo na afobe koa).

Fidinan'i Jesoa tany amin'ny fiainan-tsi-hita

Ny foto-pampianarana sy ny tenim-pinoana ao amin' ireo fivavahana mônôteista momba ny fisian' ny fiainan-tsy hita dia nateraky ny foto-kevitra mitaky ny fanamarinana ny fahamarinan' Andriamanitra amin' ny fitsarana, izay misy ifandraisany amin' ny fahatsapan' ny olona ny fisian' ny asa sy toetra ratsy izay tsy ampy sazy nandritra ny fiainan' izay nanatanteraka izany asa ratsy izany na nanana izany toetra ratsy izany.

Niely tamin' ny Andro Taloha sady hita amin' ny ankamaroan' ny fivavahana eto amin' izao tontolo izao ny finoana ny fiainan-tsi-hita. Ny famaritana ny fiainan-tsi-hita dia miovaova arakaraka ny fivavahana ary indraindray anaovana fivoasana samihafa ao amin' ny fivavahana iray. Ao amin' ny bodisma, ohatra, dia toetran' ny fanahin' ny olona itambesaran' ny faniriana sy ny fahamaizam-po ny fiainan-tsi-hita.

Fiforonan-tenyHanova

Ao amin' ny Baiboly amin' ny teny malagasy no ahitana ny teny hoe fiainan-tsi-hita na fitoeran' ny maty na helo.

Fiainan-tsi-hita na fitoeran' ny matyHanova

Ny teny hoe fiainan-tsi-hita na fitoeran' ny maty dia nandikana ao amin' ny Baiboly malagasy ny teny latina hoe infernus izay midika ara-bakiteny hoe "izay ao ambany". Ny teny hoe helo kosa dia fanagasiana ny teny anglisy hoe hell izay mitovy dika amin' ny teny latina hoe infernus. Ny mpanoratra ao amin' ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara dia mampiasa ny tsipelina hoe "fiainan-tsy hita" fa tsy "fiainan-tsi-hita".

HeloHanova

Ny hoe helo dia fanagasiana ny teny anglisy hoe hell, izay nandikana ao amin' io fiteny io ny teny hebreo hoe שְׁאוֹל / sheol sy ny teny grika hoe Γέεννα / gehenna (avy amin' ny teny hebreo hoe גֵי־הִנֹּם‎ / ge-Hinnom) sy Τάρταρος / Tártaros. Tsy ny fiainan-tsi-hita manontolo anefa no tondroin' ny Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy amin' ny hoe helo fa "toerana [...] inoan' ny mpivavaka kristianina ho fitoeran' ireo ratsy fanahy teto an-tany ka ijaliany amin' ny tsy fahitany an' Andriamanitra". Ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy kosa mampiasa ny hoe afobe.

Fiainan-tsi-hita ao amin' ny fedrà grikaHanova

Ao amin' ny Hadesin' ny fedràn' ny kolontsaina grika sy rômana no itoeran' ny fanahin' ny olona maty ka ny andriamanitra Plotô no mpanapaka ao. Ny fiainan-tsi-hita na ny fitoeran' ny maty na ny fanjakan' ny maty ao amin' ny fedrà grika dia atao hoe fanjakan' i Hadesy na Hadesy. Toerana any ambanin' ny tany izany izay anjakan' ilay andriamanitra atao hoe Hadesy, ka izany no ilazana izany toerana izany hoe "fanjakan' i Hadesy". Ny Hadesy ao amin' ny fedrà grika dia tsy mitovy amin' ny an' ny fivavahana kristiana. Amin' ny teny grika dia ᾍδης / Hádēs na Ἅιδης / Háidēs no iantsoana ny Hadesy. Ny Rômana dia manao amin' ny teny latina ny Hadesy hoe Inferni.

Fiainan-tsi-hita ao amin' ny jodaismaHanova

Ny fiainan-tsi-hita na ny fitoeran' ny maty na ny fanjakan' ny maty ao amin' ny fivavahana jiosy dia atao hoe Seôla na Seôly (amin' ny teny hebreo dia atao hoe שאול / Sheol). Izany dia tsy inona fa ny ny fasana iraisan' ny olombelona rehetra. Ny Baiboly hebreo dia manoritsoritra azy ho sahala amin' ny toerana tsy misy fahafinaretana izay itoeran' ny olona rehetra, na marina na meloka, na mpanjaka na andevo, na tia vavaka na tsy mivavaka, mba hitioerany amim-pahanginana sy hiandrasany ny fiverenany ho vovoka. Tsy izany anefa no iafaran' ny olombelona fa misy ny hovoavonjy avy ao amin' ny Seôla, araka ny lahatsoratra sasany, toy ny hita ao amin' ny Bokin' ny Salamo (Sal. 86.13) sy ny hafa koa.

Fiainan-tsi-hita ao amin' ny fivavahana kristianaHanova

Fiainan-tsi-hita araka ny BaibolyHanova

Mampiasa ny teny hoe Hadesy ny Testamenta Vaovao hanondroany ny fonenana na ny toetran' ny maty. Amin' ny andalan-tsoratra sasany dia toa maneho toerana sady tsy soa tsy ratsy izay iandrasan' ny maty ny fahafatesana, ny fandevenana, ary ny fitsanganan' i Jesoa tamin' ny maty ny Hadesy. Maro ny andalana ao amin' ny Testamenta Vaovao no azo anatsoahana hevitra fa nidina tany amin' izany fanjakan' ny maty izany i Kristy, mba hitondra ny olo-marina ho any any amin' ny Lanitra na noho ny antony hafa, arakaraka ny fivoasana teôlôjika. Misy andalana hafa ao amin' ny Testamenta Vaovao izay azo anatsoahana hevitra fa toeram-pijaliana ho an' ireo olon-tsy marina ny helo, ka izany dia mitarika ho amin' ny fiheverana fa mety misaraka roa miavaka tsara izany toerana izany.

Ny teny hoe Fiainan-tsi-hita ao amin' ny Baiboly prôtestanta malagasyHanova

Izao ny andalana ao amin' ny Baiboly prôtestanta amin' ny teny malagasy ahitana ny teny hoe "fiainan-tsi-hita":

  • Matio 11.23: "Ary ianao, ry Kapernaomy, hasandratra hatrany an-danitra va ianao? Hietry hatrany amin' ny fiainan-tsi-hita ianao; fa raha mba tany Sodoma no natao ny asa lehibe izay natao teo aminao, dia ho naharitra ambaraka androany izy." (Ny Baiboly).
  • Matio16.18: "Ary Izaho milaza aminao koa: Ianao no Petera, ary ambonin' ity vatolampy ity no haoriko ny fiangonako; ary ny vavahadin' ny fiainan-tsi-hita tsy haharesy azy". (Ny Baiboly)
  • Lioka 10.15: "Ary ianao, ry Kapernaomy, hasandratra hatrany an-danitra va ianao? Haetry hatrany amin' ny fiainan-tsi-hita ianao." (Ny Baiboly)
  • Lioka 16.23: "ary raha nijaly tao amin' ny fiainan-tsi-hita izy ka niandrandra, dia nahita an' i Abrahama teny lavitra eny sy Lazarosy teo an-tratrany." (Ny Baiboly)
  • Asan' ny Apôstôly 2.26-27: "Ny nofoko koa hitoetra amin' ny fanantenana; Fa tsy ho foinao ho any amin' ny fiainan-tsi-hita ny aiko; Ary tsy hamela ny Iray Masinao ho tratry ny lò Ianao" (Ny Baiboly).
  • Asan' ny Apostoly 2.31: "koa raha nahita rahateo izy, dia nilaza ny fitsanganan' i Kristy, fa tsy nafoy ho any amin' ny fiainan-tsi-hita Izy, ary ny nofony tsy tratry ny lò." (Ny Baiboly)
  • Apôkalipsy 1.18: "dia Ilay velona; efa maty Aho, nefa, indro, velona mandrakizay mandrakizay sady manana ny fanalahidin' ny fahafatesana sy ny fiainan-tsi-hita." (Ny Baiboly)
  • Apôkalipsy 6.8: "Ary hitako fa, indro, nisy soavaly hatsatra, ary ny anaran' izay nitaingina ary atao hoe Fahafatesana, ary ny Fiainan-tsi-hita nanaraka azy. Ary nomena fahefana tamin' ny ampahefatry ny tany ireo hamono amin' ny sabatra sy ny mosary sy ny fahafatesana sy ny bibi-dia etỳ an-tany." (Ny Baiboly)
  • Apôkalipsy 20.13: "Ary ny ranomasina dia namoaka ny maty tao anatiny; ary ny fahafatesana sy ny fiainan-tsi-hita namoaka ny maty tao aminy; dia samy notsaraina araka ny asany izy." (Ny Baiboly)
  • Apôkalipsy 20.14: "Ary ny fahafatesana sy ny fiainan-tsi-hita dia natsipy tany amin' ny farihy afo. Izany no fahafatesana faharoa, dia ny farihy afo." (Ny Baiboly)

Ny teny hoe Fitoeran' ny maty na Afobe ao amin' ny Baiboly katôlika malagasyHanova

Ao amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy edisiona tamin' ny taona 1938 dia tsy teny na andian-teny tokana no andikana izay ataon' ny Prôtestanta hoe "fiainan-tsi-hita" na "fiainan-tsy hita", fa indraindray "afobe", indraindray "fitoeran' ny maty" ary indraindray "fonenan' ny maty".

  • Matio 11.23:"Ary hianao, ry Kafarnaoma, hasandratra hatrany an-danitra va hianao? Hietry hatrany amin' ny afobe hianao, fa raha tany Sodoma no natao ny fahagagana natao tao aminao, dia mbola ho nitsangan-ko tanàna mandraka androany izy." (Ny Baiboly Masina)
  • Matio16.18: "Ary izaho milaza aminao fa hianao no Piera (vato), ary eo ambonin' izany vatolampy izany no hanorenako ny Egliziko, ary ny vavahadin' ny afobe tsy haharesy azy." (Ny Baiboly Masina)
  • Lioka 10.15: "Ary hianao, ry Kafarnaoma izay misondrotra hanakatra ny lanitra dia haetry hatrany amin' ny afobe hianao." (Ny Baiboly Masina)
  • Apôkalipsa 1.18: "efa maty aho, nefa indro velona mandrakizay mandrakizay, sady manana ny fanalahidin' ny fahafatesana sy ny afobe." (Ny Baiboly Masina)
  • Apôkalipsa 20.14: "Ary ny fahafatesana sy ny afobe dia natsipy tany amin' ny farihy afo: - izany no fahafatesana faharoa: ny farihy afo." (Ny Baiboly Masina)
  • Lioka 16.23: "Tao amin' ny fitoeran' ny maty, ilay nijaly iny izy, dia niandrandra, ka tazany teny lavitra eny Abrahama sy Lazara teo an-tratrany," (Ny Baiboly Masina)
  • Asan' ny Apôstôly 2.26-27: "Noho izany, ny foko miravoravo, ny lelako mirobiroby, ary ny nofoko hitombina amin' ny fanantenana, fa tsy ho foinao ao amin' ny fitoeran' ny maty ny aiko, ary tsy hatolotrao hafoy ho tratry ny lò ny Masinao." (Ny Baiboly Masina)
  • Asan' ny Apôstôly 2.31: "dia ny fitsanganan' ny Kristy amin' ny maty izay efa tsinjony mialoha no nilazany fa tsy ho foiny ao amin' ny fitoeran' ny maty izy, ary ny nofony tsy ho tratry ny lò.." (Ny Baiboly Masina)
  • Apôkalipsa 6.8: "Dia nijery aho, ka indro nisy soavaly hatsatra, ary ilay nitaingina azy dia atao hoe i Fahafatesana, sady nanaraka azy ny Fonenan' ny maty. Nomena fahefana amin' ny ampahefatry ny tany izy ireo, hamono amin' ny mosary amam-tsabatra, sy amin' ny fahafatesana mbamin' ny biby masiaka ety an-tany." (Ny Baiboly Masina)
  • Apôkalipsa 20.13: "Ny ranomasina namoaka ny maty tao aminy; ny Fahafatesana sy ny Fonenan' ny maty koa namoaka ny azy, dia samy notsaraina araka ny asany avy izy." (Ny Baiboly Masina)

Jereo koaHanova