Ny abidy ronika dia ireo litera ao amin' ny andiana abidy maro noforonin' ny vahoaka jermanika hanoratana ny fiteny jermanika isan-karazany (afa-tsy ireo maningana), talohan' ny nandraisany ny abidy latina, ary ho an' ny tanjona manokana taorian' izay. Ankoatry ny fanehoana ny feon-teny (fônema), ny rona dia azo ampiasaina hanehoana ny hevitra izay nomena azy ireo. Ny manam-pahaizana dia manondro ity fampiasana azy amin' ny teny hoe Begriffsrunen. Ny karazany skandinavianina dia fantatra amin' ny hoe futhark na fuþark (avy amin' ny litera enina voalohany amin' ny soratra: F, U, Þ, A, R, ary K); ny karazany anglôsaksôna dia atao hoe futhorc na fuþorc (noho ny fiovan' ny feo amin' ny teny anglisy taloha amin' ny anaran' ireo litera enina ireo). Ny fotoana nampisy ny soratra ronika azo antoka voalohany indrindra dia nanomboka tamin' ny taona 150 tany ho any, miaraka amin' ny soratra mety ho nisy teo aloha tamin' ny taona 50 taor. J.K. ary ny mety ho filazalazan' i Tacitus, senatera rômanina momba ny fampiasana ny rona dia tamin' ny taona 98 tany ho any. Amin' ny ankapobeny dia vasolon' ny abidy latina ny abidy ronika noho ny fidiran' ny fivavahana kristiana, tamin' ny 700 taor. J.K. tany Eorôpa Afovoany ary tamin' ny taona 1100 tany Eorôpa Avaratra. Na izany aza, ny fampiasana ny abidy ronika dia nitohy ho an' ny tanjona manokana taorian' io vanim-potoana io. Hatraty amin' ny taonjato faha-20 dia mbola nampiasaina tao Soeda ny soratra ronika hatao fanaingoana tao Dalarna sy amin' ny tetiandro ronika.

Abidy rônika

Jereo koa hanova

 
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.