Ny Azteka dia kolontsaina tany Amerika Afovoany izay niroborobo tany afovoan' i Mexico tamin' ny vanim-potoana taorian' ny kilasy hatramin' ny taona 1300 ka hatramin' ny 1521. Ny vahoaka azteka dia nahitana foko isan-karazany tao afovoan' i Mexico, indrindra ireo vondrona izay nahay ny fiteny nahoatla sy izay nanjakazaka lehibe ampahany amin' i Amerika Afovoany tamin' ny taonjato faha-14 ka hatramin' ny faha-16. Ny kolontsaina azteka dia natsangana ho fanjakana-tanàna (altepetl), ny sasany izay nanatevin-daharana ny fifanekena, ny kônfederasiôna ara-pôlitika, na ny fanjakana.

Provincias tributarias de la Triple Alianza (s. XVI).svg