Fanekem-pinoana : Fahasamihafan'ny versiona roa

k
tsy misy ambangovangom-panovana
(Nanitsy)
k
 
==== Ny voasoratra ao amin'ny ''Devarim'' sy ny Deoteronomia ====
Ny fanekem-pinoan'ny Jodaismajodaisma amin'ny [[teny hebreo]] dia ny hoe שמע ישראל / S''hemaʿYisrâ'êl'' ("Mihainoa ry Isiraely"). Izao no voasoratra ao amin'ny ''Devarim'' ([[Bokin'ny Deoteronomia]]) ao amin'ny [[Torah]]:
 
שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָֽד׃‬ / ''Shemaʿ Yisrâ'êl YHWH elokhenu YHWH ekhâd'' ("Mihainoa ry Isiraely, i [[Yahweh]] no Andriamanitsika'','' Tokana i Yahweh").
 
Hita ao amin'ny [[Bokin'ny Deoteronomia|Deoteronomia]] (Deo. 6.4) ao amin'ny [[Baiboly]] io andala-tsoratra io:
 
"Mihainoa, ry Isiraely: Jehovah Andriamanitsika dia Jehovah iray ihany." (''Ny Baiboly'')<ref><small>Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy</small></ref>.
 
"Mihainoa, ry Israely: ny Tompo Andriamanitsika, dia Izy ihany no Tompo." (''Ny Baiboly Masina'')<ref><small>Baiboly katolika amin'ny teny malagasy</small></ref>.
 
==== Ny tsy fanononana ny anaran'Andriamanitra ====
 
==== Fampiasana ny fanekem-pinoana jiosy ====
Tononina isan'andro, maraina sy antoandro ary hariva ny ''Shema Israel''. Tononina koa izy eo an-dohafandrian'ny olona miala aina. Tononin'ireo tanora jiosy amin'ny fotoan'ny ''Bar Mitzvah'' (fahafenoan-taona ara-pivavahana: 13 taona). Voasoratra eny amin'ny vatakely firavaka (izay nogasina hoe ''filakitera''; hebreo: תפילין / ''tefilin''; grika: φυλακτήριον / ''phylacterion'')'','' amin'ny takela-koditra malefaka mipetaka eny amin'ny handrina sy ny sandry havia'','' araka ny toromariky ny Deoteronomia io fiekem-pinoana io. Voasoratra amin'ny takela-koditra apetaka eo amin'ny tolam-baravarana fidirana (dia ny atao hoe מזוזה / ''mezuzah'') koa izy.
 
== Ny fanekem-pinoana kristiana ==
 
==== Ny fanekem-pinoan'ny Kristiana voalohany ====
Ny fiangonana kristiana dia nanana fanekam-pinoana izay mamaritra ny maha Kristiana ny olona iray. Ho an'ny Kristiana, ny fanekem-pinoana voalohany dia ny [[kerigma]], fanambaram-pinoan'ny Kristiana voalohany.:
* ''I Jesosy Kristy no Mesia Zanak'Andriamanitra'';
 
 
==== Ny fanekem-pinoana kristiana amin'izao fotoana izao ====
Maro ny fanekem-pinoana kristiana fa ireto no iraisan'ny ankamaroan'ny Kristiana amin'izao fotoana izao, dia ny [[Fanekem-pinoana apostolika]] sy ny [[Fanekem-pinoana nikeana|Fanekem-pinoan'i Nikea-Konstantinopoly]] ary ny [[Fanekem-pinoana atanaziana|Fanakem-pinoan'i Atanazy]]. Ny Fanekem-pinoana nikeana sy ny Fanekam-pinoana apostolika dia samy nekena tamin'ireo [[Konsily]] momba ny [[Trinite]], ka ireto ny roa voalohany izay fohifohy kokoa:
 
==== Ny Fanekem-pinoana nikeana ====
Atao hoe koa "fanekem-pinoan'i Nikea sy i Konstantinopla" io fanekem-pinoana io. Toy izao izany araka izay ampiasain'ny [[Fiangonana Loterana Malagasy]] azy<ref><small>Io ihany ny an'ny [[Fiangonan'i Jesoa Kristy eto Madagasikara]] fa saingy ny hoe "Jesosy" dia nosoloana "Jesoa".</small></ref>:
 
<small>Izaho mino an’[[Monoteisma|Andriamanitra Tokana]], Ray tsitoha, Mpanao ny lanitra sy ny tany ary ny zavatra rehetra, na ny hita na ny tsy hita. Izaho mino an’i [[Jesosy]] Kristy Tompo Tokana, Zanak’Andriamanitra Lahitokana; nateraky ny Ray talohan’ ny fotoana rehetra; Andriamanitra avy amin’Andriamanitra; fahazavana avy amin’ny fahazavana, Andriamanitra marina avy amin’Andriamanitra marina; nateraka fa tsy noharina; miray Sobstansa (izay maha-Izy Azy) amin’ny Ray; amin’ ny alalany no nahariana ny zavatra rehetra. Noho isika olombelona sy ny famonjena antsika no nidinany avy any an-danitra, ary tonga nofo notorontoronin’ny [[Fanahy Masina]] tao an-kibon’ i Maria virijina ka natao olombelona; nohomboana tamin’ny hazo fijaliana koa hisolo antsika fony nanapaka Pontio Pilato; nijaly ary nalevina; ary nitsangana indray tamin’ny andro fahatelo araka ny Soratra Masina; niakatra ho any an-danitra; mipetraka eo ankavanan’ny Ray, ary ho avy indray amim-boninahitra hitsara ny velona sy ny maty, ary tsy hanam-pahataperana ny fanjakany. Izaho mino ny Fanahy Masina, Izay Tompo sady Mpamelona; Izay avy amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay itsaohana sy omem-boninahitra miaraka amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay niteny tamin’ny alàlan’ny mpaminany; sady mino koa ny Fiangonana tokana, masina, apostolika, manerana izao tontolo izao. Izaho manaiky ny batisa iray ho famelan-keloka, ary miandry ny fitsanganan’ny maty sy ny fiainana mandrakizay. Amena.</small>
 
Toy izao kosa izy ao amin'ny [[Fiangonana Katolika Apostolika eto Madagasikara]]:
 
<small>Izaho mino an'Andriamanitra tokana, Ray mahefa ny zavatra rehetra, nanao ny lanitra sy ny tany ary ny zavatra rehetra na ny hita maso na ny tsy hita. Izaho mino an'i Jesoa Kristy Tompo tokana, Zanaka lahi­tokan'Andriamanitra, teraky ny Ray talohan'ny taona rehetra: Andriamanitra avy amin'Andriamanitra, Fahazavana avy amin'ny Fahazavana, Andriamanitra marina avy amin' Andriamanitra marina; nateraka Izy fa tsy natao, iray fomba amin'ny Ray, ary Izy no nahariana ny zavatra rehetra. Isika olombelona sy ny famonjena antsika no nidinany avy any an-danitra. Ary naka nofo tamin'i Maria Virjiny Izy, noho ny herin'ny Fanahy Masina, ka tonga olombelona; nofantsihana tamin'ny hazo fijaliana ho antsika indray koa, tamin'ny andron'i Pôntsy Pilaty, nijaly ary nalevina ; nitsangan-ko velona tamin'ny andro fahatelo, araka ny voalazan'ny Soratra Masina, niakatra any an-danitra dia mipetraka eo an-kavanan'ny Ray; mbola ho avy amim-boninahitra indray hitsara ny velona sy ny maty, ary tsy hanam-pahataperana ny fanjakany. Izaho mino ny Fanahy Masina, Tompo Loharanon'aina, avy amin'ny Ray sy ny Zanaka; tsaohina sy omem-boninahitra miaraka amin'ny Ray sy ny Zanaka, ary niteny tamin'ny vavan'ny mpaminany. Izaho mino ny Eglizy, iray, masina, katôlika, apôstôlika. Izaho mankatò ny [[Batisa|batemy]] tokana ho fanalana ny fahotana. Ary izaho miandry ny hitsanganan'ny maty sy ny fiainan-ko avy. Amen.</small>
Ao amin'ny fivavahana silamo, ny fiaikem-pinoana dia atao hoe ''Shahâda'' ("fijoroana vavolombelona"). Iray amin'ireo zavatra tsy maintsy ataon'ny mpino silamo izy ary izy no mana-danja indrindra. Izao ilay fanekem-pinoana:
 
'''<bigsmall>'''أَشْهَدُ أَنْ لْاَ إِلَـهَ إِلْاَّ ٱلله وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ ٱلله'''</bigsmall>''' izay tononina hoe:
 
''"Ash-hadu an lâ illâha ill-Allâh, wa-ashhadu anna Muḥammadan Rassûlu-llâh"'' sy midika hoe:
 
"Mijoro vavolombelona aho fa tsy misy andriamanitra hafa afa-tsy i [[Allah]] ary mijoro vavolombelona aho fa i [[Mohamady]] no Irany".
 
Manamafy ny finoana ny maha tokana an'Andriamanitra ny fehezanteny voalohany: ny [[monoteisma]] izany izay atao aminnamin'yny teny arabo hoe: تَوْحيد / ''tawhîd'').
 
==== Fampiasan'ny Silamo ilay fanekem-pinoana ====
* [[Konsily]]
 
== Loharano sy fanamarihana ==
[[sokajy:Finoana]]
16 068

modifications