Testamenta Vaovao: Fahasamihafan'ny versiona

k
Natao lisira mitsangana ny anaran'ny boky sady nasiana lohan-tenin-tsokajy ny sasany
k (Rohy)
k (Natao lisira mitsangana ny anaran'ny boky sady nasiana lohan-tenin-tsokajy ny sasany)
(Raha hijery ny antsipiriany misimisy kokoa dia jereo ny pejy hoe [[Filazantsara|''Filazantsara'']])
 
Misy efatra ny [[Filazantsara]] na Evanjely na Vaovao mahafaly, dia ireto avy:
Misy efatra ny [[Filazantsara]], dia ny ''[[Filazantsara araka an'i Matio]]'', ny ''[[Filazantsara araka an'i Marka]]'', ny [[Filazantsara araka an'i Lioka|''Filazantsara araka an'i Lioka'']] ary ny ''[[Filazantsara araka an'i Jaona]]''. Atao hoe [[Filazantsara synoptika|Filazantsara mitovy fijery]] (na synoptika) ireo Filazantsara telo voalohany satria mitovitovy sy mifameno ny zavatra lazainy. Matetika ny teny hoe ''Filazantsara'' na ''Vaovao Mahafaly'' dia entina hanondroana ny Testamenta Vaovao manontolo. Maro ireo nanoratra filazantsara izay tsy voaray ho ao amin'ny Baiboly kristiana. Ireo no atao hoe [[filazantsara apokrifa]] na evanjely apokrifa.
* [[Filazantsara araka an'i Matio]]
* [[Filazantsara araka an'i Marka]]
* [[Filazantsara araka an'i Lioka]]
* [[Filazantsara araka an'i Jaona]].
Misy efatra ny [[Filazantsara]], dia ny ''[[Filazantsara araka an'i Matio]]'', ny ''[[Filazantsara araka an'i Marka]]'', ny [[Filazantsara araka an'i Lioka|''Filazantsara araka an'i Lioka'']] ary ny ''[[Filazantsara araka an'i Jaona]]''. Atao hoe [[Filazantsara synoptika|Filazantsara mitovy fijery]] (na synoptika) ireo Filazantsara telo voalohany satria mitovitovy sy mifameno ny zavatra lazainy. Matetika ny teny hoe ''Filazantsara'' na ''Vaovao Mahafaly'' dia entina hanondroana ny Testamenta Vaovao manontolo. Maro ireo nanoratra filazantsara izay tsy voaray ho ao amin'ny Baiboly kristiana. Ireo no atao hoe [[filazantsara apokrifa]] na evanjely apokrifa.
 
Marihina fa ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy ireo naseho eo ambony ireo. Ny Baiboly katolika amin'ny teny malagasy dia mampiasa ny hoe ''Vaovao Mahafaly'' ho solon'ny hoe ''Filazantsara'' ary ny anaran-tsamirery ao amin'ny anaran'ny boky dia ialohavan'ny hoe ''Masindahy'' izay hafohezina amin'ny hoe ''Md''. Ireto ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly katolika: ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Matio,'' ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Marka,'' ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Lioka'' ary ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Joany''.
(Raha hijery ny antsipiriany misimisy kokoa dia jereo ny pejy hoe [[Epistily|''Epistily'']])
 
Misy 21 ny isan'ny [[epistily]] izay azo sokajina roa dia ireo nosoratan'i [[Apostoly Paoly|Paoly]] sy ireo nosoratan'ny Apostoly hafa, izay atao hoe [[Epistily katolika]].
Misy 21 ny isan'ny [[epistily]] izay azo sokajina roa dia ireo nosoratan'i [[Apostoly Paoly|Paoly]] ([[Epistily ho an'ny Romana|''Romana'']], ''[[Epistily voalohany ho an'ny Korintiana|I Korintiana]], [[Epistily faharoa ho an'ny Korintiana|II Korintiana]], [[Epistily ho an'ny Galatiana|Galatiana]], [[Epistily ho an'ny Efesiana|Efesiana]], [[Epistily ho an'ny Filipiana|Filipiana]], [[Epistily ho an'ny Kolosiana|Kolosiana]], [[Epistily voalohany ho an'ny Tesaloniana|I Tesaloniana]], [[Epistily faharoa ho an'ny Tesaloniana|II Tesaloniana]], [[Epistily voalohany ho an'i Timoty|I Timoty]], [[Epistily faharoa ho an'i Timoty|II Timoty]], [[Epistily ho an'i Titosy|Titosy]], [[Epistily ho an'i Filemona|Filemona]], [[Epistily ho an'ny Hebreo|Hebreo]]'') sy ireo nosoratan'ny Apostoly hafa, izay atao hoe [[Epistily katolika]] (''[[Epistily nosoratan'i Jakoba|Jakoba]], [[Epistily voalohany nosoratan'i Petera|I Petera]], [[Epistily faharoa nosoratan'i Petera|II Petera]], [[Epistily voalohany nosoratan'i Jaona|I Jaona]], [[Epistily faharoa nosoratan'i Jaona|II Jaona]], [[Epistily fahatelo nosoratan'i Jaona|III Jaona]], [[Epistily nosoratan'i Joda|Joda]]''). Ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy ireo nomena eo ambony ireo. Ny hoe "katolika" eto dia midika hoe ho an'ny olon-drehetra, ho an'ny fiangonana rehetra tsy an-kanavaka. Misy epistily hafa izay tsy voaray ao anatin'ny Baiboly kristiana izay atao hoe [[epistily apokrifa]].
 
==== Epistily nosoratan'i Paoly ====
Ny [[Epistily ho an'ny Hebreo]] dia iarahan'ny mpikaroka maro maanaiky fa tsy nosoratan'i Paoly. Ireto kosa ireo izay atao hoe nosoratany na dia misy aza ny fanoherana ny maha an'i Paoly ny fanoratana ny sasany:
* [[Epistily ho an'ny Romana]]
* [[Epistily voalohany ho an'ny Korintiana]]
* [[Epistily faharoa ho an'ny Korintiana]]
* [[Epistily ho an'ny Galatiana]]
* [[Epistily ho an'ny Efesiana]]
* [[Epistily ho an'ny Filipiana]]
* [[Epistily ho an'ny Kolosiana]]
* [[Epistily voalohany ho an'ny Tesaloniana]]
* [[Epistily faharoa ho an'ny Tesaloniana]]
* [[Epistily voalohany ho an'i Timoty]]
* [[Epistily faharoa ho an'i Timoty]]
* [[Epistily ho an'i Titosy]]
* [[Epistily ho an'i Filemona|Epistily ho an'i Filemona.]]
 
==== Epistily katolika ====
Ny Epistily katolika dia ireo epistily nosoratana ho an'ny olon-drehetra na ny fiangonana rehetra tsy an-kanavaka fa tsy ho an'olona na fiangonana manokana. Ireto avy izy ireo:
* [[Epistily nosoratan'i Jakoba|Epistily nosaratan'i Jakoba]]
* [[Epistily voalohany nosoratan'i Petera|Epistily voalohany nosaratan'i Petera]]
* [[Epistily faharoa nosoratan'i Petera|Epistily faharoa nosaratan'i Petera]]
* [[Epistily voalohany nosoratan'i Jaona|Epistily voalohany nosaratan'i Jaona]]
* [[Epistily faharoa nosoratan'i Jaona|Epistily faharoa nosaratan'i Jaona]]
* [[Epistily fahatelo nosoratan'i Jaona|Epistily fahatelo nosaratan'i Jaona]]
* [[Epistily nosoratan'i Joda|Epistily nosaratan'i Joda]]
Ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy ireo nomena eo ambony ireo. Ny hoe "katolika" eto dia midika hoe ho an'ny olon-drehetra, ho an'ny fiangonana rehetra tsy an-kanavaka. Misy epistily hafa izay tsy voaray ao anatin'ny Baiboly kristiana izay atao hoe [[epistily apokrifa]].
 
Ny anaran'ny boky sasany ao amin'ny Baiboly katolika amin'ny teny malagasy dia nanaraka ny fomba fampisampanan-teny na ny fanononana frantsay: ireto avy ny tena miavaka: ''Efezianina'' (fa tsy ''Efesiana'')'','' ''Tesalônisianina'' (fa tsy ''Tesaloniana'')'','' ''Timôte'' (fa tsy ''Timoty'')'','' ''Tito'' (fa tsy ''Titosy'')'','' ''Piera'' (fa tsy ''Petera'') ary ''Jodà'' (fa tsy ''Joda''). Ao koa ny hoe ''Hebrio'' (fa tsy ''Hebreo'').
 
=== Ny Apokalypsin'i Jaona ===
Ny ''[[Apokalypsin'i Jaona]]'' (protestanta), na ''Apokalipsan'i Masindahy Joany'' (katolika) izay tsorina amin'ny hoe ''Apokalypsy na Apokalipsa'', dia boky farany ao amin'ny BaibolyTestamenta kristiana syVaovao ao amin'ny TestamentaBaiboly Vaovaokristiana. Ampiana ny anaran'i Jaona (na Joany) ny anaran'io boky io satria maro ny nanoratra apokalypsy izay tsy voaray ho isan'ny Baiboly. Atao hoe [[apokalypsy apokrifa]] izy ireo.
 
== Jereo koa ==
27 963

modifications