Testamenta Vaovao: Fahasamihafan'ny versiona

k
Fanoratana ny boky ao amin'ny Baiboly katolika
k (Sora-mandry)
k (Fanoratana ny boky ao amin'ny Baiboly katolika)
 
== Fizaràn'ny Testamenta Vaovao ==
Misokajy efatra ny boky ao amin'ny Testamenta Vaovao, dia ireo Filazantsara (atao hoe koa Vaovao mahafaly na Evanjely), ny ''Asan'ny Apostoly'', ireo Epistily ary ny ''Apokalypsy''. Nisy ireo olona nanoratra testamenta izay tsy noraisina ho kaona. Ireo no atao hoe [[testamenta apokrifa]].
 
=== Filazantsara, Evanjely na EvanjelyVaovao mahafaly ===
Misy efatra ny [[Filazantsara]], dia ny ''[[Filazantsara araka an'i Matio]]'', ny ''[[Filazantsara araka an'i Marka]]'', ny [[Filazantsara araka an'i Lioka]] ary ny ''[[Filazantsara araka an'i Jaona]]''. Atao hoe [[Filazantsara synoptika|Filazantsara mitovy fijery]] (na synoptika) ireo Filazantsara telo voalohany satria mitovitovy sy mifameno ny zavatra lazainy. Matetika ny teny hoe "''Filazantsara"'' na ''Vaovao Mahafaly'' dia entina hanondroana ny Testamenta vaovao manontolo. Maro ireo nanoratra filazantsara nefa ireo ihanyizay notsy noraisinavoaray ho ao amin'ny Baiboly kristiana. Ireo no atao hoe [[filazantsara apokrifa]] na evanjely apokrifa.
 
Marihina fa ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy ireo naseho eo ambony ireo. Ny Baiboly katolika amin'ny teny malagasy dia mampiasa ny hoe ''Vaovao Mahafaly'' ho solon'ny hoe ''Filazantsara'' ary ny anaran-tsamirery ao amin'ny anaran'ny boky dia ialohavan'ny hoe ''Masindahy'' izay hafohezina amin'ny hoe ''Md''. Ireto ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly katolika: ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Matio,'' ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Marka,'' ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Lioka'' ary ny ''Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Joany''.
 
=== Ny Asan'ny Apostoly ===
Ny [[Asan'ny Apostoly|''Asan'ny Apostoly'']] (na ''Asan'ny Apôstôly'') dia mitantara ny fiainan'ny fiangonana kristiana tany am-piandohana. Tohin'ny ''[[Filazantsara araka an'i Lioka]]'' izy. Maro koa ireo nanoratra boky atao hoe "''Asa"'' nefa io iray io ihany no noraisina ho [[Kanona|kanonika]]. Ireo no atao hoe [[Asa apokrifa]].
{| class="toccolours" style="float: right; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; width: 150px;"
! style="background: #ccf; text-align: center;" |[[Testamenta Vaovao]]
 
=== Ireo Epistily ===
Misy 21 ny isan'ny [[epistily]] izay azo sokajina roa dia ireo nosoratan'i [[Apostoly Paoly|Paoly]] ([[Epistily ho an'ny Romana|''Romana'']], ''[[Epistily voalohany ho an'ny Korintiana|I Korintiana]], [[Epistily faharoa ho an'ny Korintiana|II Korintiana]], [[Epistily ho an'ny Galatiana|Galatiana]], [[Epistily ho an'ny Efesiana|Efesiana]], [[Epistily ho an'ny Filipiana|Filipiana]], [[Epistily ho an'ny Kolosiana|Kolosiana]], [[Epistily voalohany ho an'ny Tesaloniana|I Tesaloniana]], [[Epistily faharoa ho an'ny Tesaloniana|II Tesaloniana]], [[Epistily voalohany ho an'i Timoty|I Timoty]], [[Epistily faharoa ho an'i Timoty|II Timoty]], [[Epistily ho an'i Titosy|Titosy]], [[Epistily ho an'i Filemona|Filemona]], [[Epistily ho an'ny Hebreo|Hebreo]]'') sy ireo nosoratan'ny Apostoly hafa, izay atao hoe [[Epistily katolika]] (''Jakoba, I Petera, II Petera, I Jaona, II Jaona, III Jaona, Joda''). Ny anaran'ny boky ao amin'ny Baiboly protestanta amin'ny teny malagasy ireo nomena eo ambony ireo. Ny hoe "katolika" eto dia midilka hoe ho an'ny olon-drehetra, ho an'ny fiangonana rehetra tsy an-kanavaka. Misy epistily hafa izay tsy voaray ao anatin'ny Baiboly kristiana izay atao hoe [[epistily apokrifa]].
 
Ny anaran'ny boky sasany ao amin'ny Baiboly katolika amin'ny teny malagasy dia nanaraka ny fomba fampisampanan-teny na ny fanononana frantsay: ireto avy ny tena miavaka: ''Efezianina'' (fa tsy ''Efesiana'')'','' ''Tesalônisianina'' (fa tsy ''Tesaloniana'')'','' ''Timôte'' (fa tsy ''Timoty'')'','' ''Tito'' (fa tsy ''Titosy'')'','' ''Piera'' (fa tsy ''Petera'') ary ''Jodà'' (fa tsy ''Joda''). Ao koa ny hoe ''Hebrio'' (fa tsy ''Hebreo'').
 
=== Ny Apokalypsin'i Jaona ===
Ny ''[[Apokalypsin'i Jaona]]'', (protestanta) na ''Apokalipsan'i Masindahy Joany'' izay tsorina amin'ny hoe ''Apokalypsy na Apokalipsa'', dia boky farany ao amin'ny Baiboly kristiana sy ao amin'ny Testamenta Vaovao. Ampiana ny anaran'i Jaona (na Joany) ny anaran'io boky io satria maro ny nanoratra apokalypsy izay tsy voaray ho isan'ny Baiboly. Atao hoe [[apokalypsy apokrifa]] izy ireo.
 
== Jereo koa ==
27 963

modifications