Fiombonan'ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara

Ny Fiombonan'ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) dia fikambanana ekiomenika iraisan' ny fiangonana kristiana vitsivitsy eto Madagasikara, dia ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina (EKAR) sy ny Fiangonana Loterana Malagasy (FLM) sy ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM) ary ny Eklesia Episkopaly Malagasy (EEM). Niorina tamin' ny taona 1980 io fiombonana io. Ao Antananarivo ny foiben-toerany ary miisa 10 000 000 any ho any ny fitambaran' ny mpivavaka ao amin' ireo fiangonana ireo[1]. Ny fiangonana kristiana mino an' i Jesoa ho Andriamanitra sy hany mpamonjy araka ny Soratra Masina (ny Baiboly) dia afaka mirotsaka amin' io fiombonana io[2] [3]. Azo itarafana ny ezaka sy ny olana momba ny ekiomenisma ny fiainan' ny FFKM. Tsy mionona amin' ny resaka fivavahana ihany ny FFKM fa mandray anjara amin' ny fanampiana ara-tsôsialy sy amin' ny fandaminana ny disadisa ara-pôlitika eto amin' ny Nosy. Manatanteraka ny mpaha mpaminany eto amin' ny firenena azy ny FFKM amin' ny alalan' ny rafitra

Amin' ny teny anglisy dia Council of Christian Churches in Madagascar fa amin' ny teny frantsay kosa dia Conseil chrétien des Eglises à Madagascar no iantsoana azy.

TantaraModifier

Raha tamin' ny 1980 no nanambaràna amin' ny fomba manetriketrika ny fisian' ny FFKM dia efa tamin' ny taona 1979 no tera nahaterahany.

Tamin' ny taona 1970 dia nitsangana ny fikambanana Filankavitra Ekiomenika momba ny Teôlôjia (FET) izay sehatra nahafafan' ny mpitondra fiangonana maro nifanakalo hevitra. Vokatr' izany dia maro ny zavatra tapaka: ny fampiraisana ny fanononana ny anaran' ny Mpamonjy ho Jesoa, ny fandikan-teny iraisana ny vavaka nampianarin' ny Tompo, ny fandikana iraisana ny fanekem-pinoana ekiomenika (niseana, apôstôlika), ny famoahana ny boky fihirana Miara-mizotra, sy ny maro hafa.

Talohan' ny fahaterahan' ny FFKM dia niatrika olana ara-potokevitra ny fiangonana kristiana teto Madagasikara noho nisafidianan' ny fitondram-panjakana ny sôsialisma-marksisma tamin' ny taona 1975, izay firehana ara-pôlitika nanohitra ny kristianisma.

Teraka tamin' ny volana Novambra 1979 ny FFKM tamin' ny fivoriana nokarakarain' ny FET tao amin' ny FALDA Antanimena ao Antananarivo, izay nihaonan' ireo mpitondra fivavahana ao amin' ny fiangonana efatra mpikambana. Tamin' ny 20 Janoary 1980 vao nambara amin 'ny fomba ôfisialy ny fisian' ny FFKM.

Ny fiangonana mpikambana sy ny rafitraModifier

Ny mpikambanaModifier

Ny fiangonana kristiana mino an' i Jesoa ho Andriamanitra sy hany mpamonjy araka ny Soratra Masina (ny Baiboly) dia afaka mirotsaka amin' io fiombonana io[2] [3].

Ny Eklesia Episkopaly MalagasyModifier

Ny Eklesia Episkopaly Malagasy dia anarana iantsoana ny Fiangonana anglikana eto Madagasikara. Ankehitriny dia Diosesy enina no mandrafitra ny EEM.

Ny Eglizy Katôlika Apôstôlika RômaninaModifier

Ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Madagasikara dia isan' ny fiangonana katôlika maneran-tany izay eo ambany fitarihana ara-panahin' ny Papa ao Rôma. Misy mpivavaka maherin' ny 4 000 000 eo ho eo io fiangonana io, izany hoe iray ampahefatry ny mponin'ny Nosy. Misy arsidiôsezy dimy sy diôsezy iraika amby roapolo ny eto Madagasikara.

Ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto MadagasikaraModifier

Ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara niforona vokatry ny fitambaran' ny fiangonana telo notarihin' ny London Missionary Society, ny Société des Missions Evangeliques de Paris ary ny Frends Foreign Missionary Association.

Ny Fiangonana Loterana MalagasyModifier

Ny Fiangonana Loterana Malagasy nateraky ny fitambaran' ireo fikamba nana misionera loterana tamin' ny taona 1950 niasa teto Madagasikara.

Ny rafitraModifier

Faritany sy firaisanaModifier

Mizara faritany 29 ny FFKM ary ny faritany tsirairay dia mizara ho firaisana maromaro.

Komity foibeModifier

Manana ny Komity foibe, izay fahefana fara tampony, ny FFKM. Misy mpikambana miisa 28 io komity io ka fito isam-piangona ny solontena amin' izany, miampy mpikambana iray isaky ny faritany FFKM (izay miisa 29). Mivory isan-taona ny komity.

Ny FFKM dia tarihin' ny filoha sy sekretera jeneraly. Ifandimbiasan' ireo fiangonana efatra mpikambana ny toran' ny filoha isaky ny efa-taona[4].

Birao foibeModifier

Manana Birao foibe koa, izay ahitana mpikambana miisa valo, ny FFKM, ka solontena roa (mpitondra fiangonana iray sy laîka iray) isam-piangonana izany, miampy tonia iray.

ZaikabeModifier

Manao zaikabe isaky ny dimy taona ny FFKM handinihany lafin-javatra maro momba ny ekiomenisma sy ny fiainam-pirenena.

Sampan' asaModifier

Manana sampan' asa maro ny FFKM izay misahana ny raharaham-pirenena, ny fanabeazana, ny tanora sy ny maro hafa koa.

Ireo zavatra efa ataoModifier

Fiaraha-mivavakaModifier

Miara-mivavaka amin' ny fotoana sasantsasany ny fiangonana ao amin' ny FFKM. Endrika isehoan' ny fiombonana koa ny tsy famerenana manao batisa na batemy ny mpino mifindra finoana avy amin' ny fiangonana iray mankamin' ny fiangonana iray hafa samy ao amin' ny FFKM. Iraisana ny fiekem-pinoana ekiomenika (Fanekem-pinoana apôstôlika, Fanekem-pinoana nikeana, Fanakem-pinoan' i Atanazy), ny vavaka nampianarin' ny Tompo, ny hira sasany izay efa nahavitany boky (Miara-mizotra).

Fanana Baiboly iombonanaModifier

Efa nisy koa fandikan-teny ny Baiboly niraisan' ireo fiangonana mpikambana ireo, dia ny Baiboly Dikan-teny Iombonana Eto Madagasikara (DIEM) izay ezahana vakina amin' ny fanompoam-pivavahana iraisam-pinoana.

Fiaraha-mamaha olona ara-tsôsialy sy ara-pôlitikaModifier

Tsy mijanona amin' ny lafiny ara-pivavahana ihany ny ekiomenisma malagasy fa miitatra amin' ny fiaraha-mikaon-doha amin' ny famahana ny olana sôsialy sy ny disadisa pôlitika misy eto Madagasikara. Matetika ahazoany fankasitrahana na fanakianana izany.

Fananana ivontoerana momba ny ekiomenismaModifier

Manana toeram-piofanana momba ny ekiomenisma ny FFKM, dia ny Ivontoeram-Pampianarana Ambony momba ny Ekiomenisma (IPAE). Efa tamin' ny taona 2015 no nanorenana izany ivontoerana izany izay natao ho tsangambaton' ny faha-35 taonan' ny FFKM[5]. Tamin' ny 01 Jolay 2019 no nivoaka ny andia-mpianatra voalohany nahazo ny maripahaizana licence miisa 23 izay nisalotra ny anarana hoe "Miombona", ka tao amin' ny Sekoly seminera katôlika ao Faliarivo Ambanidia ao Antananarivo no namoahana azy ireo.

Ny zavatra mbola tsy mamparisikaModifier

Ny olan' ny ekiomenisma eran-tany dia miseho ihany koa eto Madagasikara eo anivon' ny FFKM noho ny fiangonana miombona ao samy vokatry ny fielezan' ny fiangonana samihafa avy any ivelany sy samy nitondra ny fampianarany.

Tsy afaka mampiravina ny fahasamihafana ara-teôlôjiaModifier

Tsy mbola voakasiky ny ekiomenisma amin' ny fomba lalina ny lafiny ara-teôlôjia, indrindra ny mahakasina ny tenim-pinoana sy ny foto-pampianarana, sns izay ahitana fahasamihafana sarotra aravina. Ny FLM sy ny FJKM, izay samy prôtestanta, no afaka mampifanakaiky ny teôlôjiany, noho ny fampianaram-pinoany tsy mifanalavitra firy vokatry ny maha samy fiangonana nateraky ny refôrmasiona azy ireo.

Tsy miara-mandray eokaristiaModifier

Tsy mboka miara-mandray eokaristia na fanasan' ny Tompo, izay marika hita maso ankoatry ny batisa na batemy sady sakramenta roa tokony hiraisan' ny fiangonana kristiana, ny Kristiana ao amin' ny FFKM. Tsy mbola mifampiditra alitara (na ôtely) ny mpitondra fiangonana na dia efa afaka mifampindrana polipitra aza.

Izao, ohatra, ny fanazavana nataon' ny pretran' ny Diôsezy Fianarantsoa, Ratongavao Charles Raymond, ao amin' ny boky nosoratany momba ny ekiomenisma (Abidi-n' ny Ekiomenisma): "Niteraka resa-be teto amin' ny firenena ity lafin-javatra iray ity. Maro tokoa ireo kristianina avy amin' ny Fiangonana hafa, rehefa manatrika vavaka na fankalazana ny eôkaristia aty amin' ny katolika, no maniry ny mba hanatona ny latabatry ny eôkaristia amin' ny fotoanan' ny komonio. Sakramenta maneho ny fiombonam-pinoana ny eôkaristia, ka raha tany mbola tsy tomombana izany noho ny antony maro, dia mbola voarara ny fahafahana mandray ny eôkaristia - ny fanasan' ny Tompo (protestanta) na ny komoniôna masina (anglikanina) - any amin' ny hafa."[6]

Tsy marisika hamaky ny Baiboly DIEMModifier

Na dia efa misy aza ilay Baiboly DIEM dia maro ny mpitondra fivavahana mampiasa ny Baibolin' ny fiangonany amin' ny fotoana anaovana fivavahana iraisam-pinoana.

Boky sy loharano hafa azo anovozan-kevitraModifier

  • Ratongavao Charles Raymond, Abidi-n'ny Ekiomenisma, Edition Ivonea Fianarantsoa, Imprimerie Sait-Paul Fianarantsoa, 2017, 64 p.
  • Raminosoa Marcel (Mpandrindra), Inona moa ny FFPM ?, Antananarivo, 2003, 44 p.
  • Razafintsalama A., Tari-dalana ho an'ny Katôlika momba ny ekiomenisma, Imprimerie Saint Paul Fianarantsoa, 1990.
  • Sophie Blanchy, Jean-Aimé Rakotoarisoa, Philippe Beaujar, Chantal Radimilahy (dir.), Les dieux au service du peuple, Paris, Éditions Karthala, coll. « Religions contemporaines », 2006, 536 p.

Jereo koa:Modifier

Loharano:Modifier

  1. Group, Taylor & Francis (2004). The Europa World Year: Kazakhstan - Zimbabwe. Taylor & Francis. ISBN 9781857432558.
  2. 2,0 et 2,1 Council of Christian Churches in Madagascar. archived.oikoumene.org. Notsidihina tamin'ny 2017-06-07.
  3. 3,0 et 3,1 CCCM — World Council of Churches. www.oikoumene.org. Notsidihina tamin'ny 07-06- 2017.
  4. Madagasikara, Redaction Midi. "Présidence du FFKM : La passation aura lieu le 20 janvier prochain – Midi Madagasikara".
  5. Izao no filazan'ny gezety Tia Tanindrazana azy tamin'ny 28/01/2015: "Hofaranana amin' ity taona 2015 ity ny fankalazana ny faha-35 taona niorenanan' ny Fiombonan'ny Fiangonana Kristianina eto Madagasikara. Efa natomboka tamin'ny taon-dasa 2014 ny fanamarihana ary hitohy indray amin'ny volana jona izao eto Antananarivo. Ny tanànan’Antsiranana kosa no handray ny fotoam-pamaranana amin’ny volana novambra 2015. Ho tsangambatom-pisian’ny FFKM hatramin’ny taona 1980 nijoroana teto amin’ny firenena kosa ny fananganana ny Ivontoerana misahana ny fiombonam-pinoana. Foibe natokana hanovozam-pahalalana ho an’ireo kristianina maniry ny handalina bebe kokoa ny momba ny ekiomenisma izy io. Tsy natao hifamono ireo fiangonana efatra mpikambana ao amin’ny FFKM fa mijoro hifamelona sy hifanaiky ka hifampizara traikefa mba ho modely fakan-tahaka eo anivon’ny fiarahamonina, araka ny fanazavana nomen’ny filoha vaovao, ny mpitandrina Rasendrahasina Lala."
  6. Ratongavao Charles Raymond, Abidi-n'ny Ekiomenisma, p. 12.